CLT-koepelafdichting bij Las Arenas, Barcelona
Een houten koepel van meer dan 85 meter doorsnede, boven de oude arena op Plaza de España, gesloten in 2017 en 2018 met een licht, koud aangebracht polyurethaan systeem. De oppervlakte is 4.182 m².
01 · Projectoverzicht
Wat voor dak betreft het?
Las Arenas staat op Plaza de España, de oude bakstenen arena die Barcelona tot winkelcentrum maakte. De winkels zitten achter een nieuwe gevel. Het dak is geen vlakke betonplaat. Het is een koepel van kruislaaghout, meer dan 85 meter in diameter, bij de grootste koepels van Europa.
Die overspanning is het hele waterdichtingsprobleem. Een dek zo breed moest licht blijven, dus kozen de ontwerpers CLT, en elke laag boven het hout moest dezelfde limiet aanvaarden. Het antwoord van Krypton Chemical bleef RAYSTON PROOF PU IMPERMAX STRAT: koud aangebrachte waterdichting, met thermische en akoestische isolatie, en zonder dekvloer. Het werk liep door 2017 en 2018. De koepel dekt 4.182 m².
| Gebouw | Las Arenas, de voormalige arena, nu een winkelcentrum |
|---|---|
| Plaats | Plaza de España, Barcelona |
| Dak | CLT-houten koepel, meer dan 85 m doorsnede |
| Oppervlakte | 4.182 m² |
| Jaren | 2017-2018 |
| Systeem | RAYSTON PROOF PU IMPERMAX STRAT |
| Opbouw, van boven naar onder | Impermax, twee lagen, daarna Primer H, Rayston Vel met Adhesive PU 2K, PIR mechanisch bevestigd |
| Afwerking | Impertrans |
| Ondergrond | Kruislaaghout. Het dek hoort niet bij de systeemlagen. |
Projectvideo
02 · De uitdaging
Waarom de opbouw licht moest blijven
Een zware dekvloer, of een geballast membraan, zou met het houten frame in conflict zijn gekomen. De constructie werd gekozen omdat ze licht blijft. De dakbedekking mocht het gewicht daarna niet terugzetten.
Het oppervlak blijft één lange kromming. Water zit niet in een nette baai en loopt naar een goot. Het volgt de koepel. Voegen, de rand en het centrale daklicht zijn de plekken waar een membraan opent wanneer veld en detail andere materialen blijven. Dezelfde film moet beide doen.
Onder de koepel ligt een publieke zaal. Het dak had een thermische laag nodig en een aandeel in de akoestische taak, nog binnen het gewicht dat het CLT kan dragen. Barcelona-zon op een blootgesteld membraan is het laatste deel van het bestek. Een aromatische film verschuift van kleur zelfs wanneer ze haar sterkte houdt.
03 · De oplossing
RAYSTON PROOF PU IMPERMAX STRAT
Gebruikt systeem: koud aangebracht polyurethaan voor houten daken. Het CLT blijft enkel de ondergrond. Het telt niet als laag. Van boven naar onder is de opbouw:
- Impermax, twee lagen. Dit is het waterdichtingsmembraan, een ééncomponent aromatisch polyurethaan, koud aangebracht met rol of spuitlaag. Het hardt uit als één film over de kromming.
- Primer H, onder het membraan, ook bij het daklicht.
- Rayston Vel, het dragervilt, gehecht op de isolatie met Adhesive PU 2K zodat de vloeistof een doorlopend vlak heeft.
- PIR-isolatie, mechanisch bevestigd op het hout. Geen dekvloer, geen ballast.
Impertrans sluit het blootgestelde vlak af. Het is de lichte laag over het aromatische membraan, en zo houdt deze koepel haar kleur in de zon. De waterdichting zelf is de Impermax.
04 · Uitvoering
Hoe de lagen op een kromming gaan
Het hout blijft als dek liggen, niet begraven onder mortel. PIR-platen worden op de kromming gezet en mechanisch bevestigd. Die bevestiging houdt de isolatie een droge, stabiele laag zonder een dekvloer die het frame nooit moest dragen. Op een koepel is een losse plaat geen kleine fout. Het is een ribbel die het membraan doortekent.
Rayston Vel gaat over de platen en wordt gehecht met Adhesive PU 2K. Het vilt zit er zodat Impermax op één vlak landt in plaats van op de voegen tussen isolatieplaten. Primer H volgt, en wordt tot het daklicht doorgezet, omdat die ring het detail is dat het vaakst dun wordt nagelaten.
Impermax wordt langzaam geroerd en gelaten tot de bellen opstijgen. Het wordt gelegd met rol, borstel of airless. Twee lagen, in verschillende kleuren, van ongeveer 1 kg/m² elk, maken de dekking zichtbaar op een kromming waar een dunne plek in het licht verdwijnt. Een prikroller slaat bellen plat zolang de film nat blijft. Het dek hoort tussen 5 en 40 °C te liggen, en het hoort droog te blijven. Daarboven vraagt een donker vlak in de namiddag van Barcelona zorg, nog een reden dat het laatste vlak van deze koepel een lichte laag blijft.
De film hardt uit met vocht in de lucht. Bij warm weer is een laag na één à twee dagen beloopbaar. Lopen lukt gewoonlijk na één tot twee dagen. Ongeveer 90 % van de eindwaarden komt in drie dagen, en volle hardheid duurt 10–15 dagen. Wacht zo lang voordat het oppervlak onder water wordt gehouden. Typische rek blijft 450–600 % en treksterkte ongeveer 2,5–4,3 MPa, zodat het membraan een houten schaal kan volgen die met de dag beweegt. Die cijfers zijn de typische productgegevens, geen proefstuk uit deze koepel.
Impermax is aromatisch. De sterkte blijft wanneer de kleur verschuift. Impertrans wordt gerold als lichte afwerking zodat de afgewerkte koepel niet verkrijt in volle zon. Randen en het daklicht gebruiken hetzelfde membraan als het vlak. Het komt aan op de zorgvuldige uitvoering van de details.
05 · Resultaat
Wat deze koepel het systeem vraagt te dragen
4.182 m² hout, op een overspanning van meer dan 85 meter, gesloten zonder dekvloer en zonder ballast. Het vloeibare membraan volgt de kromming, en het daklicht zit in dezelfde film. Het PIR draagt de thermische taak. Impertrans draagt de zon.
Dat is het punt van een licht systeem op een lichte constructie. Het frame is het idee waarvoor het werd ontworpen, en de waterdichting vraagt het niet een betonnen dak te worden. Europese technische beoordeling 06/0263 en British Board of Agrément-certificaat 11/4836 horen bij Impermax als product.
06 · Producten
Welke producten dragen deze koepel?
Primer H is de primer onder het membraan. Het huidige technische fiche Primer H is de plek voor haar eigen cijfers. De vier producten hieronder dragen gepubliceerde bladen.
Impermax
Koud vloeibaar polyurethaan. Twee lagen, ongeveer 1 kg/m² elk. De waterdichting op de kromming.
Rayston Vel
Dragervilt over het PIR, zodat het vloeibare membraan een doorlopend vlak heeft om op te landen.
Impertrans
Lichte alifatische afwerking over het aromatische membraan, voor een koepel die in de zon ligt.
07 · FAQ
Veelgestelde vragen
Waarom werd de koepel in hout gebouwd?
De overspanning blijft meer dan 85 meter. Een licht frame bleef het constructieve idee, dus het dak blijft kruislaaghout. Elke laag boven dat dek moest eveneens licht blijven.
Hoe wordt de Impermax aangebracht?
Koud, met rol, borstel of airless, in twee lagen van verschillende kleuren van ongeveer 1 kg/m² elk. Dat verbruik is de productrichting, geen vatentelling van deze koepel.
Waarom zit er geen dekvloer?
Een dekvloer of een geballast membraan zou het lichte houten frame hebben tegengewerkt. Het PIR wordt mechanisch bevestigd, en het membraan wordt over het vilt gehecht. Niets ligt los op de kromming.
Wat beschermt de kleur in de zon?
Impermax is aromatisch, dus zonlicht kan de kleur verschuiven terwijl de film haar sterkte houdt. Impertrans, een lichte alifatische laag, is de laag die de zon van Barcelona opvangt.
Wanneer mogen mensen erop lopen?
Bij gewone temperaturen is het membraan klaar voor licht lopen in één tot twee dagen. Na drie dagen is ongeveer 90 % van de eindeigenschappen bereikt. Volle hardheid duurt 10–15 dagen, en dat is de wachttijd voordat het oppervlak onder water wordt gehouden.
Hoe wordt het daklicht behandeld?
De centrale ring is een detail, geen voeg die later wordt nagelaten. Primer H en Impermax worden in de rand doorgezet met dezelfde materialen als het vlak van de koepel.
08 · Foto’s
Op de koepel
Van de kale houten ribben tot de lichte afwerking. Dezelfde werf, in de volgorde waarin het dak werd gebouwd.
De technische nota over deze koepel staat hier: Las Arenas, de CLT-koepel.